Reklamaads-single

Rozejście mięśnia prostego po ciąży – skąd się bierze, co z nim robić, czy da się to jakoś cofnąć?

Osłabienie mięśni brzucha w ciąży i po ciąży jest czymś naturalnym i nie powinno być powodem do niepokoju. Problem pojawia się, gdy mamy do czynienia z rozejściem mięśnia prostego. Stanu tego nigdy nie należy bagatelizować, ponieważ w niektórych przypadkach może on powodować nietrzymanie moczu i kału oraz wiele innych groźnych powikłań – od bólu kręgosłupa po przepuklinę.

Reklamaads-single
Reklamaads-single

Rozejście mięśnia prostego brzucha (RMPB – diastasis musculorum rectorum) jest bardzo częstą przypadłością wśród kobiet w ciąży oraz pań w okresie wczesnego połogu. Stan ten dotyczy wielu kobiet w ciąży i po ciąży. Jest to nienaturalny odstęp pomiędzy prawą i lewą stroną mięśnia prostego w stosunku do środka przedniej ściany brzucha albo inaczej rozejście się obu mięśni prostych brzucha na boki w obrębie kresy białej. Kresa biała to włókniste spojenie pomiędzy mięśniami, które ulega zwiotczeniu, w wyniku czego mięśnie tracą elastyczność i siłę. 

Jak powstaje to rozejście? 

Gdy kobieta zachodzi w ciążę, następuje stopniowe zwiększenie objętości jej brzucha. W ciągu kolejnych 9 miesięcy, obwód pasa ciężarnej powiększy się o kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt centymetrów. Powiększający się z tygodnia na tydzień brzuch, będzie powodował nacisk na mięśnie proste brzucha, co w niektórych przypadkach może doprowadzić do ich rozejścia się na boki.

Jak sprawdzić, czy mamy do czynienia z rozstępem mięśni prostych brzucha? Jakie są objawy tej przypadłości? Na czym polega leczenie?

Rozpoznanie rozstępu mięśni prostych brzucha

Wiele kobiet zastanawia się, jak prawidłowo rozpoznać rozstęp mięśni prostych brzucha. Aby rozpoznać tę przypadłość, należy wykonać specjalny test. 

  1. Połóż się na plecach i zegnij nogi w kolanach. Niech twoje stopy pozostaną na podłodze.
  2. Unieś lekko głowę – tak, jak przy robieniu „brzuszków”. 
  3. Następnie, palcami skierowanymi w dół, dotknij mięśni brzucha od mostka do pępka.
  4. Jeśli w brzuchu wyczujesz “dziurę”, w którą możesz włożyć trzy, cztery palce, oznacza to, że cierpisz na rozstęp mięśni prostych brzucha.

Kiedy najlepiej wykonać ten test sprawdzający rozejście mięśni? 

Wielu ekspertów zaleca rutynowe stosowanie tego testu w ostatnim trymestrze ciąży oraz w połogu, od 3 doby po porodzie naturalnym i cięciu cesarskim.

Czynniki ryzyka rozstępu mięśni prostych brzucha

Rozstęp mięśni prostych brzucha zwiększają takie czynniki jak: 

  • wysoka waga urodzeniowa dziecka
  • mnoga ciąża
  • kolejne ciąże
  • przeciążenie mięśni brzucha w ostatnim trymestrze ciąży 

Mimo iż wielu ekspertów wśród przyczyn wymienia także otyłość, zauważono, że rozejście się mięśni prostych brzucha, bardzo często pojawia się nawet u szczupłych kobiet, którym podczas ciąży bardzo urósł brzuch.

Dlaczego warto ćwiczyć? 

Niektóre badania pokazują, że rozstęp mięśni prostych brzucha nie występował u kobiet, które jeszcze przed zajściem w ciążę, wykonywały systematyczne ćwiczenia mięśni brzucha. Badacze wnioskują więc, że osłabienie mięśni brzucha, także może mieć związek z występowaniem rozstępu.

Do kogo udać się po pomoc w przypadku rozejścia mięśnia brzucha?

Jeżeli podejrzewamy, że mamy rozstęp mięśnia prostego brzucha, powinnyśmy się udać do fizjoterapeuty zajmującego się rehabilitacją kobiet w ciąży i po porodzie lub do ginekologa, który skieruje nas do odpowiedniego specjalisty.

Na czym polega leczenie rozstępu mięśni prostych brzucha?

Podstawową zasadą jest ograniczenie czynności angażujących tłocznię brzuszną, takich jak np. podnoszenie ciężkich przedmiotów.

Kiedy można wprowadzić ćwiczenia? 

Ćwiczenia można zacząć wprowadzać dopiero po zakończeniu okresu połogowego, ponieważ przed jego ukończeniem nie należy wykonywać obciążających ćwiczeń fizycznych.

Jakie powinny to być ćwiczenia? 

O tym, jakie powinno się wykonywać ćwiczenia, zawsze decyduje fizjoterapeuta. Przede wszystkim należy pamiętać, że po porodzie naturalnym lub cięciu cesarskim, ćwiczenia są zalecane dopiero od 3 doby, 5 razy dziennie po 10 powtórzeń w serii. 

Jak długo należy wykonywać ćwiczenia? 

Ćwiczenia powinno się stosować do momentu zmniejszenia się rozstępu do ok. 1-2 cm. Dopiero wtedy można bardzo ostrożnie rozpocząć odpowiednie ćwiczenia wzmacniające mięśnie brzucha, regularnie badając  szerokość kresy białej.

Jakie mogą być konsekwencje zaniedbania tej przypadłości? 

Prawidłowe napięcie mięśni brzucha jest niezwykle ważne, ponieważ zapewnia utrzymanie narządów jamy brzusznej na odpowiedniej wysokości. Sprzyja też właściwemu naciskowi trzewi na okolicę lędźwiową kręgosłupa. To z kolei zapobiega pogłębianiu lordozy lędźwiowej i zwiększaniu przodopochylenia miednicy. 

Jeżeli mamy do czynienia z rozstępem mięśni brzucha, funkcja ta może zostać zaburzona i z czasem doprowadzić do utrwalenia nieprawidłowej postawy ciała i w konsekwencji do występowania przewlekłych bólów krzyża. 

Niekiedy, przypadłość ta może doprowadzić do przepukliny i przemieszczania się do niej narządów jamy brzusznej. Wtedy konieczne jest leczenie operacyjne.

Konsekwencje rozejścia mięśni prostych brzucha u ciężarnych kobiet obejmują: 

  • zmniejszenie twardości dna miednicy
  • ból 
  • nietrzymanie moczu
  • wybrzuszenie w centralnej części brzucha podczas wykonywania wysiłku fizycznego
  • osłabioną przyczepność i przytrzymywanie narządów wewnątrz jamy brzusznej
  • zwiotczenie mięśni brzucha
  • uczucie pieczenia w jamie brzusznej
  • problemy trawienne
  • nieustanne uczucie ciężkości w żołądku i jelitach

Kobiety w ciąży mogą też doświadczyć przewlekłych bólów krzyża oraz przepukliny.

Nie panikuj – działaj!

Jeśli jesteś w ciąży i podejrzewasz, że doznałaś rozejścia mięśni prostych brzucha, umów się na wizytę u lekarza. Nie martw się, że twój brzuch nigdy nie będzie już taki, jak kiedyś. Istnieje kilka różnych strategii mających na celu wzmocnienie mięśni i ich powrót do prawidłowego położenia. Możesz wykonywać specjalne ćwiczenia lub nosić pas podtrzymujący jamę brzuszną. Należy też pamiętać o przejściu na zdrową, odpowiednio zbilansowaną dietę oraz o ograniczeniu wysiłku fizycznego.

Zdaniem eksperta:

Zofia Budkiewicz, fizjoterapeutka, mama trójki urwisów. Posiada wieloletnie doświadczenie w pracy z pacjentkami w ciąży i po porodzie.
www.mamacwiczy.pl

Według badań Diane Lee (ekspertki w tej dziedzinie), rozejście jest zjawiskiem fizjologicznym w ciąży. To pocieszenie dla tych pań, które się martwią, że rozejście mięśnia prostego brzucha u nich wystapiło.

Jak sprawdzić czy mamy rozejście mięśnia prostego brzucha?

Ja osobiście dokonuje pomiaru szerokości rozejścia (czyli w jakiej odległości są krawędzi przyśrodkowe mięśnia). Robię to zwykłym centymetrem krawieckim. Gdy jest taka potrzeba, potwierdzam pomiary badaniem USG. Pomiar ten jest bardziej miarodajny niż mierzenie tej odległości palcami.

Pomiar ten wykonuję w trzech miejscach: okolicy pępka, między pępkiem, a wyrostkiem mieczykowatym, między pępkiem, a spojeniem łonowym.

Na ogół największe rozejście obserwuje się od pępka do wyrostka mieczykowatego.

Należy też pamiętać, że rozejście mięśnia prostego brzucha nie jest zarezerwowane tylko dla kobiet w ciąży i po, ale także jest u dzieci, zwłaszcza niemowlaków, osób otyłych, osób po operacjach jamy brzusznej.

Nie można też mylić osłabienia mięśni brzucha i DRA (rozejścia mięśnia prostego brzucha).

Częstym zjawiskiem jest duże rozejście w ciążach u sportsmenek, mających bardzo mocny, wyrzeźbiony brzuch, zwłaszcza mięsień prosty brzucha. Jedną z teorii jest, że im mocniejszy ten mięsień, tym łatwiej o rozejście, ze względu na sklejenie z powięzią, która mięsień otacza. I tak gdy dochodzi do rozejścia powięzi w ciąży, zwłaszcza tkanki jaką jest kresa biała, dochodzi także do „pociągnięcia za sobą mięśnia”.

Bywa też tak, że pomimo rozejścia mięśnia prostego brzucha, ściana brzucha jest aktywna i mięśnie głębokie, czyli tzw. core, wspaniale utrzymują postawę kobiet.

Pamiętajmy!

Podstawą dla naszej prawidłowej postawy, prawidłowego ciśnienia w jamie brzusznej, prawidłowego ułożenia trzewi, nie tyle jest sam mięsień prosty brzucha, co mięśnie głębokie tułowia, między innymi mięsień poprzeczny brzucha, mięśnie dna miednicy, przepona, mięśnie kręgosłupa. To te mięśnie powinnyśmy ćwiczyć, zwłaszcza w ciąży.

W fizjoterapii stosuje się odpowiednie testy aby zbadać jak pracują wymienione mięśnie toniczne.

To co na pewno może kobiety w ciąży i po ciąży niepokoić to:

> bóle w obrębie jamy brzusznej, zwłaszcza pępka

> przewlekle sterczący brzuch pomimo długiego, czyli ponad rok, upływu czasu od porodu

> kłopoty z utrzymaniem moczu

> kłopoty z wypróżnianiem się

Należy też podkreślić, że nasze ciało po ciąży i porodzie potrzebuje około roku aby dojść do stanu sprzed ciąży i być w tzw. homeostazie, czyli równowadze. Jednak już od razu po porodzie – zarówno siłami natury, jak i cesarskim cięciu – warto wprowadzić odpowiednie ćwiczenia, które można, a nawet trzeba wykonywać nawet przy bardzo dużym rozejściu mięśnia prostego brzucha i kresy białej.

Podstawą zawsze tych ćwiczeń jest oddech czyli praca PRZEPONĄ. I to właśnie od ćwiczeń oddechowych oraz nauki postawy zaczynamy fizjoterapie ciążową i poporodową. Dołączyć do tego można wspomaganie dietą i kinesiology tapingiem, czyli plastrowaniem.

Warto znaleźć też terapeutę, który zna techniki osteopatyczne, zwłaszcza wisceralne i cranialne, które również mają rewelacyjne efekty przy pracy z rozejściem mięśnia prostego brzucha.

Najważniejszą zaś dla nas wszystkich informacją jest, że ciało regeneruje się w ruchu i odpowiednio dobrane ćwiczenia są w stanie zdziałać cuda. 

Dlatego życzę Wam dużo ruchu i wyrozumiałości dla swojego ciała!

autor: Anna Borkowska
foto: pexels.com

0
2644
0